De invloed van slapen blijft onderbelicht

Miljoenen mensen in Nederland met rug- en nekklachten, de invloed van slapen blijft onderbelicht. De NOS kopte afgelopen maand: “Twee miljoen mensen in Nederland hebben last van hun rug of nek.” Het Nederlands genootschap voor fysiotherapie stelt dat het aantal mensen met rugklachten meebeweegt met de bevolkingsgroei. Er wordt onderscheid gemaakt tussen specifieke (bijvoorbeeld een hernia) en a-specifieke rugklachten. Bij a-specifieke rugklachten is er geen duidelijke oorzaak van de lichamelijke klacht te vinden. Algemeen advies leert dat beweging in alle richtingen wordt aangeraden bij rugklachten. Chiropractoren erkennen dat rugklachten worden veroorzaakt door het langdurig stilzitten achter de laptop, gsm of tv. Het zitten wordt gezien als het nieuwe roken. Tot mijn verbazing wordt de invloed van slapen nog steeds onvoldoende meegenomen in de beoordeling van beïnvloedbare factoren op rugklachten.

Wetenschap

Diverse studies1,2  tonen aan dat, naast de houding tijdens het werk en vrije tijd, ook de slaaphouding effect heeft op de fysieke gezondheid. De slaaphouding wordt sterk gerelateerd aan de slaapkwaliteit en aandoeningen van het bewegingsapparaat, met name lage rug-, nek- en schouderklachten. Een slechte cervicale ondersteuning kan cervicale pijn, stijfheid, hoofdpijn en scapulaire- of armpijn geven. Deze klachten worden pas aan het einde van de nacht of bij het opstaan ervaren. Waarom? Tijdens slaap is de pijngeleiding anders dan tijdens waak. Bij intrede in het brein, treedt er in de thalamus een remming van de binnenkomende informatie op. Anders gezegd, de prikkeldrempel tijdens de slaap is hoger, want die extra inhibitie (remming) moet overwonnen worden. Daarom is het pijngevoel tijdens slaap minder dan tijdens waak.

Praktijk

In de praktijk zie ik als slaapfysiotherapeut dagelijks problemen in de ondersteuning van de slaaphouding. Middels de objectieve SlaapID-meting krijg ik inzicht in het slaapgedrag van mensen zoals de meest voorkomende slaaphoudingen gedurende de nacht. Vervolgens is het mogelijk om bij mensen thuis een beoordeling te maken van hun slaapsysteem en te kijken waar de ondersteuning onvoldoende is. In veel van deze gevallen lijkt de relatie naar rug- en nekklachten evident.

Waar het fysieke aspect van slapen ernstig onderbelicht is, zie ik dat gevolgen van slecht slapen steeds sterker onder de aandacht worden gebracht binnen onze maatschappij. Gezondheidseffecten, sportprestaties en productiviteit van werknemers zijn thema’s die breder worden uitgelicht. Tevens verandert het Retail landschap naar een steeds specialistischere markt waar meer aandacht komt voor persoonlijk slaapcomfort.

Artikelen

1 Lee, W. H., & Ko, M. S. (2017). Effect of sleep posture on neck muscle activity. Journal of physical therapy science, 29(6), 1021–1024.

2 Jacobson BH, Boolani A, Dunklee G, Shepardson A and Acharya H. (2010) Effect of prescribed sleep surfaces on back pain and sleep quality in patients diagnosed with low back and shoulder pain. Applied Ergonomics,  42:91-7

 

Relevante artikelen